Ngày 03/10/2026, TAVICO Wood Hub đón hơn 40 kiến trúc sư, nhà thiết kế, đơn vị xây dựng và những người quan tâm đến vật liệu gỗ tham dự chương trình Field Trip TAVICO Wood Hub & Siêu thị Gỗ Tây, kết hợp tọa đàm “Gỗ trong Kiến trúc & Xây dựng – Go To Mass Timber & Japanese Zen Garden”.

Chương trình do TAVICO Group phối hợp cùng Hội Gỗ Xây dựng TP.HCM (SAWA) và Ban Tổ chức Triển lãm VIBE thực hiện, tạo nên không gian kết nối giữa tham quan thực tế, chia sẻ chuyên môn và trao đổi về vật liệu, kiến trúc, xây dựng và cảnh quan.

Thông qua những góc nhìn khác nhau, chương trình không chỉ mở ra câu chuyện về khả năng ứng dụng của gỗ trong kiến trúc hiện đại mà còn đưa người tham dự đến với triết lý tổ chức không gian của Nhật Bản – nơi vật liệu, ánh sáng, cảnh quan, thủ công và con người cùng tạo nên một trải nghiệm sống hài hòa.
 

Tham quan TAVICO Wood Hub và khám phá không gian vật liệu gỗ

Trước phiên tọa đàm, đoàn tham quan đã có cơ hội tìm hiểu thực tế tại TAVICO Wood Hub, Siêu thị Gỗ Tây và Nhà mẫu.

Thông qua hoạt động tham quan, các kiến trúc sư, nhà thiết kế và đơn vị xây dựng trực tiếp tiếp cận không gian trưng bày, các loại gỗ cũng như những giải pháp vật liệu đang được ứng dụng trong kiến trúc và xây dựng.

Phần tham quan cũng tạo nên sự kết nối tự nhiên với nội dung tọa đàm. Từ câu chuyện về vật liệu, công nghệ và khả năng ứng dụng của gỗ trong các công trình hiện đại, chương trình tiếp tục mở rộng sang những giá trị về không gian, thủ công và trải nghiệm con người trong kiến trúc Nhật Bản.
  

Mass Timber – mở rộng khả năng ứng dụng của gỗ trong kiến trúc hiện đại

Trong phần chia sẻ về Mass Timber, ông Neil Dodunski – Phó Chủ tịch Hội Gỗ Xây dựng TP.HCM (SAWA) giới thiệu một số công trình tiêu biểu tại Australia và New Zealand, qua đó cho thấy khả năng ứng dụng ngày càng đa dạng của gỗ kỹ thuật trong kiến trúc và xây dựng.

Từ Sydney Netball Central tại Sydney Olympic Park, công trình thể thao sử dụng hệ kết cấu mái bằng LVL với khẩu độ lớn, đến HomeGround – Auckland City Mission, công trình nhiều tầng sử dụng CLT làm hệ kết cấu chính, những dự án này cho thấy gỗ kỹ thuật có thể đảm nhiệm những vai trò quan trọng trong các công trình có quy mô lớn.

Tại Sydney Netball Central, các cấu kiện gỗ không đơn thuần được che giấu phía sau lớp hoàn thiện mà trở thành một phần của ngôn ngữ kiến trúc. Những cấu kiện LVL lớn tạo nên khẩu độ rộng, đồng thời hình thành nhịp điệu cho không gian và mang lại cảm giác ấm áp cho một công trình thể thao quy mô lớn.

Trong khi đó, tại HomeGround, CLT được sử dụng làm hệ kết cấu chính và kết hợp cùng bê tông, thép, các cấu kiện prefabricated và nhiều giải pháp kỹ thuật khác. Công trình cho thấy Mass Timber có thể được nhìn nhận như một hệ thống tích hợp giữa thiết kế, kỹ thuật, sản xuất và thi công, thay vì chỉ đơn thuần là lựa chọn một loại vật liệu.

Công trình cũng tích hợp nhiều giải pháp hướng đến hiệu quả môi trường như vườn trên mái, thu gom nước mưa, làm mát tự nhiên và giảm sự phụ thuộc vào hệ thống làm mát cơ khí.

Mass Timber và khả năng thích ứng với những yêu cầu kỹ thuật cao

Một ví dụ khác được chia sẻ là Kaikōura District Council Civic Building, công trình sử dụng kết hợp LVL, CLT và hệ Pres-Lam căng sau, cho thấy khả năng ứng dụng Mass Timber trong những công trình có yêu cầu cao về khả năng chống chịu động đất.

Hệ kết cấu được thiết kế để có thể chuyển động có kiểm soát trong trường hợp xảy ra động đất lớn, qua đó giảm biến dạng và hạn chế hư hại đối với kết cấu chính.

Đáng chú ý, công trình đã trải qua trận động đất Kaikōura năm 2016 ngay sau khi đi vào hoạt động. Sau quá trình kiểm tra, công trình không bị hư hại nghiêm trọng và tiếp tục được sử dụng làm trụ sở Civil Defence trong quá trình ứng phó sau thiên tai.

Bên cạnh đó, Air New Zealand Hangar 4 tại Auckland Airport cũng được đề cập với tổng diện tích khoảng 15.000 m², trong đó khu vực hangar khoảng 10.000 m² và khẩu độ khoảng 98 m. Công trình cho thấy những khả năng mới của gỗ kỹ thuật trong các dự án có quy mô lớn và yêu cầu kỹ thuật cao.

Qua những công trình được giới thiệu, Mass Timber được nhìn nhận không đơn thuần là “xây công trình bằng gỗ”, mà là sự kết hợp giữa kỹ thuật kết cấu, gia công sẵn, công nghệ sản xuất, biểu đạt kiến trúc và vật liệu tái tạo.

Việc sản xuất các cấu kiện trong môi trường nhà máy cũng có thể giúp kiểm soát chất lượng, giảm khối lượng công việc tại công trường, rút ngắn thời gian thi công và hạn chế chất thải.

Đối với Việt Nam, một trong những gợi mở quan trọng được đặt ra là xây dựng năng lực trong nước cho toàn bộ chuỗi giá trị, từ rừng được chứng nhận, lựa chọn loài gỗ phù hợp, xẻ sấy và phân loại đến sản xuất GLT, CLT, gia công CNC và thi công.

Theo đó, Mass Timber có thể được nhìn nhận như một hệ sinh thái công nghiệp, thay vì chỉ là một sản phẩm xây dựng đơn lẻ.

Triết lý tổ chức không gian trong kiến trúc Nhật Bản

Nếu Mass Timber mở ra câu chuyện về khả năng của gỗ trong kiến trúc hiện đại, phần chia sẻ của ông Hoàng Đức Diên – Giám đốc Zen Art lại đưa người tham dự đến một góc nhìn khác: cách kiến trúc, vật liệu và cảnh quan cùng tạo nên trạng thái và trải nghiệm của con người.

Trong văn hóa và nghệ thuật Nhật Bản, sự hoàn mỹ không chỉ nằm ở hình thức mà còn được thể hiện qua cách một không gian được tổ chức để dẫn dắt cảm xúc.

Từ lối đi, khu vườn, hành lang đến trà thất, mỗi chi tiết đều góp phần tạo nên một hành trình trải nghiệm bằng nhiều giác quan.

Trong kiến trúc trà đạo, hành trình ấy bắt đầu ngay từ lối vào. Lối đi, khu vườn hay những khoảng chuyển tiếp giúp con người dần rời khỏi nhịp sống bên ngoài trước khi bước vào không gian trà thất.

Sự tĩnh lặng vì thế không đơn thuần là sự yên tĩnh của không gian, mà còn là một trạng thái được tạo nên thông qua cách con người di chuyển, quan sát và cảm nhận.

Khi góc nhìn trở thành một phần của kiến trúc

Một đặc điểm đáng chú ý trong kiến trúc Nhật Bản là cách tổ chức góc nhìn.

Shoji không chỉ đóng vai trò như một vách ngăn mà còn có thể trở thành công cụ điều chỉnh tầm nhìn. Khi cánh cửa được dịch chuyển, cùng một không gian có thể mở ra những khung cảnh khác nhau theo mùa và theo trạng thái của người sử dụng.

Cảnh quan vì thế không nhất thiết phải được phô bày hoàn toàn. Thay vào đó, từng góc nhìn được tiết chế và lựa chọn, tạo nên cảm giác khám phá trong quá trình trải nghiệm.

Trong cảnh quan Nhật Bản, đá, nước, cây xanh và khoảng trống được tổ chức theo bố cục chính – phụ và sự bất đối xứng có chủ ý.

Các yếu tố được sắp đặt lệch tâm, tạo nên trạng thái cân bằng luôn thay đổi theo bước chân và góc nhìn của người thưởng lãm.

Khoảng trống không đơn thuần là phần còn lại của bố cục, mà trở thành một thành phần tạo nên chính bố cục.

Không gian Nhật Bản cũng không chỉ được cảm nhận bằng thị giác. Âm thanh của nước, tiếng chim, sự thay đổi của cây cối theo mùa, hương trà, hương trầm, vị trà hay cảm giác khi chạm vào gốm và thớ gỗ đều góp phần tạo nên trải nghiệm tổng thể.

Sự tĩnh lặng vì thế không đến từ việc loại bỏ mọi thứ, mà đến từ cách mỗi yếu tố được tiết chế và đặt đúng vị trí.

Gỗ, thủ công và giá trị của bàn tay người thợ

Nếu cảnh quan tạo nên trạng thái của không gian, thì gỗ và kỹ thuật thủ công lại cho thấy cách người Nhật đưa sự tinh tế vào từng chi tiết kiến trúc.

Trong phần trình bày, ông Hoàng Đức Diên dành sự chú ý đến những kỹ thuật truyền thống, trong đó nổi bật là Kumiko – nghệ thuật ghép những thanh gỗ nhỏ thành các cấu trúc có độ chính xác cao.

Kumiko được thực hiện bằng cách cắt và ghép các thanh gỗ theo những quy cách chính xác, tạo nên vách ngăn, cửa Shoji và các chi tiết trang trí mà theo phương pháp truyền thống không cần sử dụng đinh hay keo dán.

Giá trị của kỹ thuật này không chỉ nằm ở hình thức mà còn nằm ở sự chính xác, kiên nhẫn và tay nghề của người thợ.

Đằng sau những đường nét tưởng như đơn giản là một quá trình lao động đòi hỏi sự tập trung cao độ. Mỗi mối ghép phải đạt độ chính xác cần thiết để toàn bộ cấu trúc có thể hoàn thiện mà không phụ thuộc vào những phương pháp liên kết hiện đại.

Chính điều đó khiến Kumiko trở thành một biểu hiện rõ nét của mối quan hệ giữa vật liệu – kỹ thuật – con người.

Tuy nhiên, đây cũng là một giá trị đang đứng trước nguy cơ mai một khi số lượng nghệ nhân có khả năng thực hiện Kumiko truyền thống ngày càng giảm. Trong khi đó, sản phẩm hoàn toàn thủ công đòi hỏi nhiều thời gian và chi phí.

Công nghệ CNC có thể hỗ trợ quá trình gia công, nhưng không thể hoàn toàn thay thế giá trị của kỹ năng thủ công và kinh nghiệm được tích lũy qua nhiều thế hệ.

Từ vật liệu đến không gian sống

Nhìn rộng hơn, câu chuyện về gỗ trong kiến trúc Nhật Bản không chỉ nằm ở việc lựa chọn một loại vật liệu tự nhiên. Đó còn là cách con người hiểu vật liệu, tôn trọng vật liệu và làm việc cùng vật liệu.

Từ những cấu kiện kiến trúc lớn đến các chi tiết thủ công nhỏ, gỗ được xử lý với sự chính xác và tiết chế, để vật liệu vẫn giữ được vẻ đẹp tự nhiên đồng thời thể hiện dấu ấn của bàn tay người thợ.

Đây cũng là điểm gặp gỡ đáng chú ý giữa hai nội dung được đặt ra trong chương trình.

Một bên là Mass Timber, cho thấy khả năng của gỗ trong những công trình hiện đại, quy mô lớn và yêu cầu kỹ thuật cao. Một bên là kiến trúc Nhật Bản, nhấn mạnh chiều sâu văn hóa, kỹ thuật thủ công và trải nghiệm con người.

Hai góc nhìn khác nhau nhưng cùng cho thấy một điều: gỗ không chỉ là vật liệu để xây dựng nên một công trình, mà còn có thể trở thành một phần của không gian sống, văn hóa và cách con người cảm nhận kiến trúc.

Kết nối cộng đồng kiến trúc – xây dựng – nội thất

Thông qua chương trình Field Trip và tọa đàm, TAVICO Wood Hub tiếp tục tạo không gian để các kiến trúc sư, nhà thiết kế, đơn vị xây dựng và những người quan tâm đến vật liệu gỗ gặp gỡ, trao đổi và tiếp cận những góc nhìn mới về ứng dụng gỗ trong kiến trúc.
 

Từ công nghệ Mass Timber đến nghệ thuật cảnh quan Nhật Bản, từ những công trình quy mô lớn đến từng mối ghép Kumiko, chương trình mở ra nhiều câu chuyện về cách gỗ có thể kết nối giữa công nghệ, kiến trúc, thủ công và con người.

Đây cũng là tinh thần mà TAVICO hướng đến trong quá trình phát triển hệ sinh thái ngành gỗ: không chỉ cung cấp vật liệu, mà còn góp phần kết nối kiến thức, công nghệ, con người và những giá trị bền vững để cùng mở rộng khả năng ứng dụng của gỗ trong đời sống hiện đại.